Depresja jest chorobą, która powinno się leczyć szybko i skutecznie. Takie możliwości stworzyło wprowadzenie do lecznictwa w latach pięćdziesiątych XX wieku leków przeciwdepresyjnych (używana nazwa to również leki antydepresyjne).
Fakt ten pozwolił znacznie skrócić czas trwania epizodów depresji oraz umożliwił leczenie znacznej grupy pacjentów w warunkach ambulatoryjnych.
Mechanizm działania leków przeciwdepresyjnych jest niejednorodny, oparty na ich wpływie na układy neuroprzekaźników (serotoninergiczny, noradrenergiczny i dopaminergiczny ) w ośrodkowym układzie nerwowym.
Aktualnie zarejestrowanych jest w Polsce około 30 preparatów, które mogą być stosowane w leczeniu objawów depresji. W zależności od obrazu klinicznego - o diagnozie, sposobie postępowania, doborze metody leczniczej decyduje lekarz.
Klasyfikacja leków przeciwdepresyjnych:
- Nieselektywne - inhibitory wychwytu zwrotnego monoamin
- imipramina
- dezypramina
- amitryptylina
- klomipramina
- doksepina
- opipramol
- dibenzepina
Zalety - wysoka skuteczność w zwalczaniu objawów depresji.
Wady - duża ilość działań niepożądanych (suchość w ustach, przyspieszone bicie serca, utrudnienie w oddawaniu moczu u osób w podeszłym wieku, senność, nadmierne uspokojenie, wahania ciśnienia tętniczego, zaburzenia widzenia, dysfunkcje seksualne i inne), przedawkowanie może być niebezpieczne dla życia.
- SNRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny
Zalety - leki nowej generacji działające na dwa neuroprzekaźniki, o wysokim potencjale przeciwdepresyjnym przy jednoczesnej dobrej tolerancji, skuteczne także w zapobieganiu nawrotom depresji.
Wady - niekiedy wywołują działania niepożądane w postaci nudności, suchości w ustach, zmęczenia, zawrotów głowy, pocenia się, wahań ciśnienia tętniczego.
- SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
- fluoksetyna
- fluwoksamina
- paroksetyna
- sertralina
- citalopram
- escitalopram
Zalety - zwykle dobrze tolerowane, skuteczne w większości przypadków depresji o łagodnym i umiarkowanym przebiegu.
Wady - niektóre mogą nasilać niepokój i bezsenność, z działań niepożądanych szczególnie uciążliwe bywają nudności, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i dysfunkcje seksualne.
- NaRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny
Zalety - zwykle dobrze tolerowany, nie powoduje dysfunkcji seksualnych, często stosowany w depresji z zahamowaniem psychoruchowym.
Wady - u niektórych osób może wywołać niepokój, pobudzenie, bezsenność, przyspieszone bicie serca, wysychanie śluzówek.
- Leki o bezpośrednim działaniu receptorowym
Zalety - lek znany od dawna, skuteczny zwłaszcza w depresji z niepokojem, nasiloną bezsennością, stosunkowo niewielka ilość działań niepożądanych.
Wady - u niektórych osób może powodować nadmierną senność w ciągu dnia, oraz przyrost masy ciała.
Zalety - skuteczny w leczeniu objawów depresji z niepokojem i nasiloną bezsennością, bezpieczny dla osób z chorobami serca, wywiera niewielki wpływ na sferę seksualną.
Wady - u niektórych osób powoduje znaczny przyrost masy ciała oraz uczucie senności w ciągu dnia.
- SARI - inhibitory wychwytu serotoniny i antagoniści receptorów serotoninowych
Zalety - pomocny w leczeniu depresji z niepokojem, korzystny wpływ na sen.
Wady - może u osób wrażliwych wywołać niepokój, senność, zmęczenie, bóle i zawroty głowy, należy zachować ostrożność u osób z chorobami serca.
- RIMA - selektywne odwracalne inhibitory monoaminooksydazy (MAO)
Zalety - działanie na trzy układy neuroprzekaźników, stosunkowo dobra tolerancja, efektywność w depresji atypowej, bezpieczny w depresji towarzyszącej schorzeniom neurologicznym.
Wady - u osób wrażliwych możliwość wystąpienia niepokoju, bezsenności, bólów i zawrotów głowy, wahań ciśnienia tętniczego, ryzyko interakcji przy kuracji łączonej z innymi lekami przeciwdepresyjnym.
- Leki o nietypowym mechanizmie działania - zwiększające wychwyt zwrotny serotoniny
Zalety - lek dobrze tolerowany, szczególnie przydatny w łagodnych stanach depresyjnych, także u osób z obciążeniami internistycznymi, bez negatywnego wpływu na sferę seksualną.
Wady - konieczność przyjmowania leku 3 razy dziennie ze względu na krótki okres półtrwania.
- Neuroleptyki o działaniu przeciwdepresyjnym
- sulpiryd
- fluanksol
- tisercin
- chlorprotikse
- tiorydazyna
Stosowane są wyjątkowo w leczeniu szczególnej postaci depresji tzw. depresji z objawami psychotycznymi lub jeśli depresji towarzyszy pobudzenie, silny niepokój.
-top